|
 |
|
|
 |
|
Kölle vun hinge
ov "Armut ist der beste Denkmalpfleger"
(Infoheft Akademie för uns kölsche Sproch, Mai - Okt. 2006, S. 20)
"Kölle vun singer schönste Sigg", esu jet verspreche de Tourismus-Lück för e Beispill. Eigentlich kenne mer dat jo ald, Kölle un der Rhing, der Dom, de "Event-Haupstadt", de große Kirche, der Göözenich, et "schöne neue Kölle" un esu. Ävver genau esu interessant sin villleich die uselige Ecke - Kölle vun hinge, wann mer esu well. För vill Lück sin dat einfach "Schandflecke", dauge nit för en Weltstadt, "mindergenotzte Grundstöcke", un wat mer nit all sage kann.
Vergesse Denkmöler - unmöglich?
Manchmol muss mer bloß genau hinluure. Do gitt et noch Saache, die et eigentlich gar nit mih gitt: Aal Fachwerkhüüscher wie en Knolledörp för e Beispill - medden en der Stadt! Ävver wolle mer dat üvverhaup wesse? Et klingk doch esu schön "bedeutungsschwanger", wann mer säht: "Armut hinterlässt keine Spuren!" Eja, wann mer et letzte Boore-Fachwerkhüüsche, dat ald om Mercator-Plan vun 1571 ze sinn wor, einfach esu avrieße lööt. "Mer künne uns nit öm jede Dress kümmere." (God, dat hät keine Verantwortliche gesaht - nit esu, et Original-Zitat wor op Huhdeutsch!)
|
 |
 |
Bildunterschrift:
Stadtansicht mit unvollendetem Dom und Stadtmauer von der Landseite (1860er Jahre): links St. Kunibert, rechts St. Gereon
|
|
 |
|
Un doch, et gitt se immer noch, de vergesse "Denkmöler". Do weed e Huus op der Ihrestroß ömgebaut, alles schön neu met vill Glas. Drop steiht "1953", un op eimol süht mer, dat dat e Fachwerkhuus es! Fachwerk kann mer och noch hinger enem Huus op der Friesestroß sinn, un e paar ander "Kandidate" vun scheiv aal Hüüscher gitt et noch: "An der Linde", am Thürmchenswall un 100 Meter hinger dem Eigelstein ov en der Große Witschgass un en der Holzgass.
Selvs e Quartier vum Möler Bock steiht noch - nit der Dampkessel en Bayenthal un och nit der Boge vun der Stadtmuur. Hä kannt jo och et aale "Munizipalgefängnis" en der Spennmüllegass am Nüümaat vun enne. Un dat steiht hügg noch op singer aale Plaatz - mer süht et bloß nit mih. Gebaut hät et der renommeete Architek Julius Raschdorff. Et soch us wie en aal Burg met Türm un Zinne. Em Kreeg es et kapodd gegange, ävver et stundt noch esu vill, dat mer et nohm Kreeg widder opgebaut hät. Hinger ener neu Fassad wor dann kei Blech mih un och keine Polizei-Päädsstall, ävver e Lagerhuus vum "Storz". Un esu han se dat beim Avrieße vergesse, un et es stonn geblevve. Vill vun dä ander historistische [!] Baute han se nämlich nohm Kreeg en Kölle bewoss avgeresse. Hee wor dat jo bloß en Kopie vun aale Architektur, Kitsch us dem 19. Johrhundert. Am Rodhuus ov am Göözenich för e Beispill hät mer esu jet beim "Widderopbau" fottgemaht! En der "verbotenen Stadt" han se dat nit immer esu gemaht, do soß selvs der Landdag vun NRW en enem aale Raschdorff-Bau, dä se widderopgebaut hatte - met Stroßebahn-Schinne un wat mer nohm Kreeg an Material esu krige kunnt.
Un doch, selvs en Kölle gitt et noch vill mih: 90 Prozent vun der Aldstadt - un dat es nit allein et Martinsveedel - wor nohm Kreeg kapodd. Ävver elans aale Stroße süht mer Hüüser vun nohm Kreeg, die op Kellere us dem Meddelalder stonn. Die aal Muure kunnt mer jo noch gebruche, wann mer kei Geld un kei Material hatt. Hügg es dat anders, do klopp mer esu jet fott, selvs dann, wann dä aale Keller noch ens vier mol esu lang halde dät wie dat neu Huus. Un die aal Baute, die et wäät sin, Geschichte ze representeere, historische Kirche un de Stadtmuure för e Beispill, müsse esu ussinn, als wören se ganz neu. Villleich säht mer jo besser nit "Armut hinterlässt keine Spuren", sondern "Armut ist der beste Denkmalpfleger."
Dr. Rudolf Schmidt
|
 |
 Pdf-Datei "Koelle-vun-hinge.pdf" (0.1 MB)
|
 |
|
|
|